منابع اقتدار مدیران
منابع اقتدار مدیران
sources of Atuthority
واژه اقتدار در مدیریت از ترجمه کلمه لاتین «اوتوریته» استفاده شده است كه به سنای روم مربوط میشد، سنای روم اعتبار قوانین مصوب مردم را تأیید میكرد و رومیها هم اقتدار (اتوریته) سنا را پذیرفته بودند.
مفهوم اقتدار با مفاهیم قدرت و نفوذ، پیوندی تنگاتنگ دارد. اقتدار، قدرت مشروع، قانونی و مقبولی است كه میباید در شرایط مقتضی مورد اطاعت و فرمانبرداری قرار گیرد. اقتدار را قدرت مبتنی بر رضایت تلقی كردهاند. در اقتدار توجیه و استدلالی نهفته است كه آن را از شكل قدرت عریان خارج ساخته و برای موضوع قدرت، پذیرفتنی میكند؛ از این رو گفته میشود كه اقتدار برای پیروان و تبعیت كنندگان خصلت بیرونی ندارد.
اختیار یا اقتدار چیست ؟فرق آن با قدرت چیست ؟ در علم مدیریت ومتون مدیریتی در رابطه با این مفهوم مطالب فراوانی وجود دارد ماکس وبر جامعه شناس معروف فرانسوی اختیار یا اقتدار را این گونه تعریف می کند " اختیار یا اقتدار عبارتست از میزان تبعیت کارکنان از مافوق " سوال اساسی در این رابطه این است که چرا کارکنان از مافوق تبعیت می کنند پاسخ به این سوال خیلی مطالب را روشن می کند
منابع اقتدار:
به عقیده ماكس وبر در كتاب اقتصاد و جامعه ، اقتدار سه منبع دارد:
الف- سنتی (سلطه سنتی كه بر پایه رسم و عادت است مانند آنچه در نظامهای سلطنتی موروثی وجود داشته): اقتدار سنتی مبتنی بر اعتقادی استوار بر تقدس سنتها و مشروعیت پایگاه كسانی است كه قدرتشان بر پایه آن سنتها نهاده است.
ب - قانونی – عقلانی: وقتی حق فرمانروایی از قواعد تأسیسی یا قوانین جامعه برآید، آن اقتدار را قانونی و عقلانی مینامند. این گونه اقتدار بر پایه اعتقاد به قانونی و عقلانی بودن الگوهای هنجاری است كه منبع قدرت فرمانروایان را تشكیل میدهند.
ج- فرّهی (كاریزماتیك): وقتی حق فرمانروایی از پویاییها و صفات ویژه رهبر سیاسی برآید، آن را اقتدار فرّهی (كاریزماتیك) میخوانند.( محمد محمدی پایگاه پژوهشکده باقر العلوم)
طبق نظر برخی صاحبنظران علم مدیریت پنج منبع مهم اقتدار مدیران به شرح زیر است :
• اقتدار قانونی
• اقتدارپاداشی
• اقتدار تنبیهی
• اقتدار تخصصی
• اقتدار شخصیتی
آیا همه مدیران از منابع فوق به اندازه لازم برخوردارند؟
برای تبعیت کارکنان از مافوق به چه میران مدیران باید از منابع فوق برخوردار باشند ؟
آیا در همه سازمانها وبرای همه مدیران به میزان مساوی همه این منابع لازم است ؟
آیا اساساً به همه منابع فوق نیاز هست ویا اینکه برخی از این منابع برای توفیق مدیر کافی هستند ؟
برای تبعیت کارکنان از مافوق مدیر باید به چه میزان از منابع اقتدار خود استفاده نماید ؟
متاسفانه درک درستی از مفهوم اقتدار نیست ، برخی فکر می کنند به صرف اینکه ابلاغی برای آنها صادر شد می توانند مدیر موفقی باشند وباید همه کارکنان از آنها تبعیت کنند لکن واضح ومبرهن است که واقعاً اینگونه نیست و برای توفیق یک مدیر همه منابع اقتدار باید همراه هم وجود داشته باشند لکن استفاده از آنها بستگی به متغیرهای مختلف متفاوت است ، برای تبین بیشتر موضوع لازم است ابتدا به صورت مختصر این منابع تعریف شوند آنوقت سوالهای فوق پاسخ داده شوند ودر پایان به تبیین وتشریح بیشتر موضوع پرداخته می شود
· اقندار قانونی : همینکه مدیر از سوی مقام مافوق ابلاغی برای او صادر می شود این اقتدار برای او حاصل می شود .اما اینکه به چه میزان بایستی مدیر از این منبع اقتدار استفاده نماید به متغیرهای مختلفی بستگی دارد. اگر افراد درپاسخ به این سوال که چرا این کار را انچام می دهی ویا از مدیر حرف شنوی داری ویا تبعیت می کنی ؟ یاسخ های زیر به صورت صریح ویا تلویحی بدهند ویا اینکه کارکنان از برخی عبارتهای زیر در صحبتهای خود استفاده نمایند مدیر از این منبع اقتدار برخوردار است یا استفاده می کند.
پاسخها :
چکار کنم مدیر هست وباید تبعیت کرد
ای بابا چکار کنیم گرفتار شدیم مدیر است ما که نمی توانیم کاری بکنیم مجبوریم تبعیت کنیم.
هر سازمانی به مدیر نیاز دارد ماچه بخواهیم وچه نخواهیم باید فرمانبر باشیم .
مواظب باش رئیس است و باید از او تبعیت کرد.
بدون مدیر که نمی شود به هر صورت مدیر است واطاعت از او واجب
اگر این ابلاغ لعنتی دستش نبود اصلاً تحویلش نمی گرفتم
وعبارتهای دیگر شبیه به اینها
· اقتدار پاداشی : چنانچه مدیر بتواند منشاء دادن پاداشی برای زیر دستانش باشد این منبع اقتدار را دارد وبه هر میزانی که در این خصوص مبسوط الیدتر باشد دارای اقتدار بیشتری است .
· اقتدار تنبیهی : مدیران معمولاً به توبیخ ویا تنبیه زیر دستان اقدام می کنند هر قدر دراین خصوص مدیر دارای ابزارهای تنبیهی بیشتری باشد به همان میزان اقتدار بیشتری می تواند داشته باشد
از آنجا که اقتدار پاداشی وتنبیهی معمولاً در برابر انجام یک عمل ویا عدم انجام آن صورت می پذیرند سوالات مربوط به آن دو با هم ذکر می شوند
اگر افراد درپاسخ به این سوال چرا این کار را انچام می دهی ویا از مدیر حرف شنوی داری ویا تبعیت می کنی یاسخ های زیر را به صورت صریح ویا تلویحی مطرح کنند ویا اینکه کارکنان از برخی عبارتهای زیر در صحبتهای خود استفاده کنند مدیر از این دو منبع اقتدار برخوردار است یا استفاده می کند.
پاسخها:
ولی نعمت ما است وتبعیت از او واجب
چه کار کنم اضافه کارم دست ایشان است پس مجبورم
حق وحقوق ما دست رئیس است پس باید درست کار کنیم وتبعیت کنیم
باید خوش خدمتی کرد تا پایان ماه ضربه آن را نخوریم
قلم رئیس است که اضافه کار وپاداش را تعیین می کند پس باید تمکین کرد
چکار کنم نون زن وبچه خودم را با نافرمانی قطع کنم ؟بخدا اگر این نبود اصلاً به حرفش گوش نمی دادم
ارزشیابی ما دست ایشان است پس باید درست کار کنیم وحرف ایشان را گوش کنیم چه درست باشد چه غلط
· اقتدار تخصصی : اقتداری که ناشی از میزان آشنایی مدیر با محتوای کاری که مجموعه زیردستان باید انجام دهند بدست می آید هر قدر مدیر نسبت به امور زیر مجموعه علم واطلاع بیشتری داشته باشد به همان میزان اقتدار بیشتری خواهد داشت اگر افراد درپاسخ به این سوال چرا این کار را انچام می دهی ویا از مدیر حرف شنوی داری ویا تبعیت می کنی ؟ یاسخ های زیررا به صورت صریح ویا تلویحی مطرح کنند ویا اینکه کارکنان از برخی عبارتهای زیر در صحبتهای خود استفاده نمایند مدیر از این منبع اقتدار برخوردار است یا استفاده می کند.
واقعاً مدیر لایقی است چون همه مسائل کاری را خوب می فهمد
درست است که چیزی به نمی ما دهد ولی انصافاً کار بلد است لذا از او تبعیت می کنم
هرچند اخلاق خوبی ندارد ولی به کارش آشناست من هم از او تبعیت می کنم
خوشبختانه مدیر موفقی است و خوب از کارهای من سر در می آورد لذا تبعیت از را برخود لازم می دانم
· اقتدار شخصیتی : شخصیت یک مفهوم انتزاعی است وتعاریف مختلفی برای آن ارائه شده است بهتر است با چند گزاره این مفهوم توضیح داده شود چون معمولاً مدیران با افراد کار می کنند لذا مسائل انسانی ورعایت آنها در تبعیت کار کنان از مافوق بسیار موثر است
اگر افراد درپاسخ به این سوال چرا این کار را انچام می دهی ویا از مدیر حرف شنوی داری ویا تبعیت می کنی ؟ یاسخ های زیر را به صورت صریح ویاتلویحی مطرح کنند ویا اینکه کارکنان از برخی عبارتهای زیر در صحبتهای خود استفاده نمایند مدیر از این منبع اقتدار برخوردار است یا استفاده می کند.
ایشان الگوی یک انسان با تقوی است لذا من ایشان را دوست دارم پس حرف ایشان را گوش می دهم
واقعاً شخصیت انسانی والایی دارد وتبعیت از او را واجب می دانم
هر چند تخصص بالایی ندارد ولی به خاطر ویژگی های خوب شخصیتی ایشان اورا تبعیت می کنم.
درست است که پاداش نمی تواند بدهد و از کارها خیلی سر در نمی آورد ولی به خاطر خوش خلقی بالای ایشان او را تبعیت می کنم
نفوذ معنوی بالایی دارد در مقابل او ناخودآگاه سر تعظیم فرود می آورند.
عبارات فوق بدرستی نشان می دهد که دلایل تبعیت کارکنان از مدیران می تواند متفاوت باشد اما برای تبیین بیشتر موضوع ، سوالات اساسی که در ابتدای این مقاله به آنها اشاره شد مورد بررسی قرار می گیرند .
منبع : گروه اینترنتی مدیران ایران - www.OnlineManagers.ir
sources of Atuthority
واژه اقتدار در مدیریت از ترجمه کلمه لاتین «اوتوریته» استفاده شده است كه به سنای روم مربوط میشد، سنای روم اعتبار قوانین مصوب مردم را تأیید میكرد و رومیها هم اقتدار (اتوریته) سنا را پذیرفته بودند.
مفهوم اقتدار با مفاهیم قدرت و نفوذ، پیوندی تنگاتنگ دارد. اقتدار، قدرت مشروع، قانونی و مقبولی است كه میباید در شرایط مقتضی مورد اطاعت و فرمانبرداری قرار گیرد. اقتدار را قدرت مبتنی بر رضایت تلقی كردهاند. در اقتدار توجیه و استدلالی نهفته است كه آن را از شكل قدرت عریان خارج ساخته و برای موضوع قدرت، پذیرفتنی میكند؛ از این رو گفته میشود كه اقتدار برای پیروان و تبعیت كنندگان خصلت بیرونی ندارد.
اختیار یا اقتدار چیست ؟فرق آن با قدرت چیست ؟ در علم مدیریت ومتون مدیریتی در رابطه با این مفهوم مطالب فراوانی وجود دارد ماکس وبر جامعه شناس معروف فرانسوی اختیار یا اقتدار را این گونه تعریف می کند " اختیار یا اقتدار عبارتست از میزان تبعیت کارکنان از مافوق " سوال اساسی در این رابطه این است که چرا کارکنان از مافوق تبعیت می کنند پاسخ به این سوال خیلی مطالب را روشن می کند
منابع اقتدار:
به عقیده ماكس وبر در كتاب اقتصاد و جامعه ، اقتدار سه منبع دارد:
الف- سنتی (سلطه سنتی كه بر پایه رسم و عادت است مانند آنچه در نظامهای سلطنتی موروثی وجود داشته): اقتدار سنتی مبتنی بر اعتقادی استوار بر تقدس سنتها و مشروعیت پایگاه كسانی است كه قدرتشان بر پایه آن سنتها نهاده است.
ب - قانونی – عقلانی: وقتی حق فرمانروایی از قواعد تأسیسی یا قوانین جامعه برآید، آن اقتدار را قانونی و عقلانی مینامند. این گونه اقتدار بر پایه اعتقاد به قانونی و عقلانی بودن الگوهای هنجاری است كه منبع قدرت فرمانروایان را تشكیل میدهند.
ج- فرّهی (كاریزماتیك): وقتی حق فرمانروایی از پویاییها و صفات ویژه رهبر سیاسی برآید، آن را اقتدار فرّهی (كاریزماتیك) میخوانند.( محمد محمدی پایگاه پژوهشکده باقر العلوم)
طبق نظر برخی صاحبنظران علم مدیریت پنج منبع مهم اقتدار مدیران به شرح زیر است :
• اقتدار قانونی
• اقتدارپاداشی
• اقتدار تنبیهی
• اقتدار تخصصی
• اقتدار شخصیتی
آیا همه مدیران از منابع فوق به اندازه لازم برخوردارند؟
برای تبعیت کارکنان از مافوق به چه میران مدیران باید از منابع فوق برخوردار باشند ؟
آیا در همه سازمانها وبرای همه مدیران به میزان مساوی همه این منابع لازم است ؟
آیا اساساً به همه منابع فوق نیاز هست ویا اینکه برخی از این منابع برای توفیق مدیر کافی هستند ؟
برای تبعیت کارکنان از مافوق مدیر باید به چه میزان از منابع اقتدار خود استفاده نماید ؟
متاسفانه درک درستی از مفهوم اقتدار نیست ، برخی فکر می کنند به صرف اینکه ابلاغی برای آنها صادر شد می توانند مدیر موفقی باشند وباید همه کارکنان از آنها تبعیت کنند لکن واضح ومبرهن است که واقعاً اینگونه نیست و برای توفیق یک مدیر همه منابع اقتدار باید همراه هم وجود داشته باشند لکن استفاده از آنها بستگی به متغیرهای مختلف متفاوت است ، برای تبین بیشتر موضوع لازم است ابتدا به صورت مختصر این منابع تعریف شوند آنوقت سوالهای فوق پاسخ داده شوند ودر پایان به تبیین وتشریح بیشتر موضوع پرداخته می شود
· اقندار قانونی : همینکه مدیر از سوی مقام مافوق ابلاغی برای او صادر می شود این اقتدار برای او حاصل می شود .اما اینکه به چه میزان بایستی مدیر از این منبع اقتدار استفاده نماید به متغیرهای مختلفی بستگی دارد. اگر افراد درپاسخ به این سوال که چرا این کار را انچام می دهی ویا از مدیر حرف شنوی داری ویا تبعیت می کنی ؟ یاسخ های زیر به صورت صریح ویا تلویحی بدهند ویا اینکه کارکنان از برخی عبارتهای زیر در صحبتهای خود استفاده نمایند مدیر از این منبع اقتدار برخوردار است یا استفاده می کند.
پاسخها :
چکار کنم مدیر هست وباید تبعیت کرد
ای بابا چکار کنیم گرفتار شدیم مدیر است ما که نمی توانیم کاری بکنیم مجبوریم تبعیت کنیم.
هر سازمانی به مدیر نیاز دارد ماچه بخواهیم وچه نخواهیم باید فرمانبر باشیم .
مواظب باش رئیس است و باید از او تبعیت کرد.
بدون مدیر که نمی شود به هر صورت مدیر است واطاعت از او واجب
اگر این ابلاغ لعنتی دستش نبود اصلاً تحویلش نمی گرفتم
وعبارتهای دیگر شبیه به اینها
· اقتدار پاداشی : چنانچه مدیر بتواند منشاء دادن پاداشی برای زیر دستانش باشد این منبع اقتدار را دارد وبه هر میزانی که در این خصوص مبسوط الیدتر باشد دارای اقتدار بیشتری است .
· اقتدار تنبیهی : مدیران معمولاً به توبیخ ویا تنبیه زیر دستان اقدام می کنند هر قدر دراین خصوص مدیر دارای ابزارهای تنبیهی بیشتری باشد به همان میزان اقتدار بیشتری می تواند داشته باشد
از آنجا که اقتدار پاداشی وتنبیهی معمولاً در برابر انجام یک عمل ویا عدم انجام آن صورت می پذیرند سوالات مربوط به آن دو با هم ذکر می شوند
اگر افراد درپاسخ به این سوال چرا این کار را انچام می دهی ویا از مدیر حرف شنوی داری ویا تبعیت می کنی یاسخ های زیر را به صورت صریح ویا تلویحی مطرح کنند ویا اینکه کارکنان از برخی عبارتهای زیر در صحبتهای خود استفاده کنند مدیر از این دو منبع اقتدار برخوردار است یا استفاده می کند.
پاسخها:
ولی نعمت ما است وتبعیت از او واجب
چه کار کنم اضافه کارم دست ایشان است پس مجبورم
حق وحقوق ما دست رئیس است پس باید درست کار کنیم وتبعیت کنیم
باید خوش خدمتی کرد تا پایان ماه ضربه آن را نخوریم
قلم رئیس است که اضافه کار وپاداش را تعیین می کند پس باید تمکین کرد
چکار کنم نون زن وبچه خودم را با نافرمانی قطع کنم ؟بخدا اگر این نبود اصلاً به حرفش گوش نمی دادم
ارزشیابی ما دست ایشان است پس باید درست کار کنیم وحرف ایشان را گوش کنیم چه درست باشد چه غلط
· اقتدار تخصصی : اقتداری که ناشی از میزان آشنایی مدیر با محتوای کاری که مجموعه زیردستان باید انجام دهند بدست می آید هر قدر مدیر نسبت به امور زیر مجموعه علم واطلاع بیشتری داشته باشد به همان میزان اقتدار بیشتری خواهد داشت اگر افراد درپاسخ به این سوال چرا این کار را انچام می دهی ویا از مدیر حرف شنوی داری ویا تبعیت می کنی ؟ یاسخ های زیررا به صورت صریح ویا تلویحی مطرح کنند ویا اینکه کارکنان از برخی عبارتهای زیر در صحبتهای خود استفاده نمایند مدیر از این منبع اقتدار برخوردار است یا استفاده می کند.
واقعاً مدیر لایقی است چون همه مسائل کاری را خوب می فهمد
درست است که چیزی به نمی ما دهد ولی انصافاً کار بلد است لذا از او تبعیت می کنم
هرچند اخلاق خوبی ندارد ولی به کارش آشناست من هم از او تبعیت می کنم
خوشبختانه مدیر موفقی است و خوب از کارهای من سر در می آورد لذا تبعیت از را برخود لازم می دانم
· اقتدار شخصیتی : شخصیت یک مفهوم انتزاعی است وتعاریف مختلفی برای آن ارائه شده است بهتر است با چند گزاره این مفهوم توضیح داده شود چون معمولاً مدیران با افراد کار می کنند لذا مسائل انسانی ورعایت آنها در تبعیت کار کنان از مافوق بسیار موثر است
اگر افراد درپاسخ به این سوال چرا این کار را انچام می دهی ویا از مدیر حرف شنوی داری ویا تبعیت می کنی ؟ یاسخ های زیر را به صورت صریح ویاتلویحی مطرح کنند ویا اینکه کارکنان از برخی عبارتهای زیر در صحبتهای خود استفاده نمایند مدیر از این منبع اقتدار برخوردار است یا استفاده می کند.
ایشان الگوی یک انسان با تقوی است لذا من ایشان را دوست دارم پس حرف ایشان را گوش می دهم
واقعاً شخصیت انسانی والایی دارد وتبعیت از او را واجب می دانم
هر چند تخصص بالایی ندارد ولی به خاطر ویژگی های خوب شخصیتی ایشان اورا تبعیت می کنم.
درست است که پاداش نمی تواند بدهد و از کارها خیلی سر در نمی آورد ولی به خاطر خوش خلقی بالای ایشان او را تبعیت می کنم
نفوذ معنوی بالایی دارد در مقابل او ناخودآگاه سر تعظیم فرود می آورند.
عبارات فوق بدرستی نشان می دهد که دلایل تبعیت کارکنان از مدیران می تواند متفاوت باشد اما برای تبیین بیشتر موضوع ، سوالات اساسی که در ابتدای این مقاله به آنها اشاره شد مورد بررسی قرار می گیرند .
منبع : گروه اینترنتی مدیران ایران - www.OnlineManagers.ir
+ نوشته شده در ساعت توسط اسلامي
|