تعداد و اسامی شهدای عاشورا
تعداد و اسامی شهدای عاشورا
حسین یاران خود را آماده نموده و نماز صبح را با آنان برگزار کرد؛ سی و دو سوار و چهل پیاده همراه او بود.
خلاصه تحقیقی از پژوهشگر عاشورا،حجت الله جودکی که در خبرآنلاین منتشر شده است:
برای رسیدن به رقم دقیق شهدای قیام امام حسین (ع) باید چند نکته را در نظر گرفت؛ زیرا این ارقام در کتاب های تاریخی و مقاتل با یکدیگر متفاوت است. نخستین بار عدد 72 تن شهید را ابو مخنف لوط بن یحیی ازدی بکار برده که همو نخستین مقتل را هم نگاشته است. وی در بخشی از روایت شماره 66 می نویسد: حسین یاران خود را آماده نموده و نماز صبح را با آنان برگزار کرد؛ سی و دو سوار و چهل پیاده همراه او بود. او زهیر بن قین را فرمانده جناح راست و حبیب بن مظاهر را فرمانده جناح چپ یاران خود قرار داد و پرچم را بدست عباس بن علی داد. با جمع سی ودو سوار و چهل پیاده به رقم 72 نفر می رسیم2. ابو مخنف بعدا در روایت 112 چنین می نویسد: وقتی حسین بن علی (ع) کشته شد؛ سرهای کسانی از اهل بیت‘ شیعیان ویارانش را که همراه او کشته شدند به نزد عبیدالله بن زیاد بردند. قبیله کنده به سرپرستی قیس بن اشعث سیزده سر‘ قبیله هوازن به سرپرستی شمربن ذی الجوشن بیست سر‘ قبیله تمیم با هفده سر‘ قبیله بنی اسد با شش سر‘ قبیله مذحج با هفت سر و سایر افراد سپاه با هفت سر که جمعا هفتاد سر می شود3. به نظر می رسد مورخان بعدی رقم 72 برای شهدای کربلا را از روایت 66 ابو مخنف گرفته اند. یعنی آنان تعداد سپاه امام را ملاک رقم شهدای کربلا دانسته اند که البته درست نیست. زیرا از میان این 72 نفر سپاهی چند نفر جان بدر بردند. مثل ضحاک بن عبدالله مشرقی4 که در پایان جنگ با رخصت امام حسین از کربلا گریخت. یا عقبة بن سمعان غلام رباب دختر امرؤالقیس کلبی همسر امام حسین5 که پس از شهادت امام از صحنه درگیری فرار کرد و توسط سپاه دشمن اسیر شد. یا مرقع بن ثمامه اسدی6 که از یاران امام بود و در پایان جنگ برخی از اقوامش که در سپاه دشمن بودند، برایش امان نامه گرفتند و عبیدالله هم او را به زاره7 تبعید کرد یا غلام عبدالرحمن بن عبد ربه انصاری که در کربلا حضور داشت و راوی بعضی از روایات ابو مخنف می باشد. در مقابل؛ ابو مخنف اسامی افرادی را نقل می کند که در زمره جنگجویان سپاه امام حسین نبوده‘ ولی در جنگ شهید شده اند. مثل زن کلبی 8 ‘ علی اصغر9 ‘ نوجوانی از خاندان حسین10 و.. بنابراین باید پذیرفت که به احتمال قوی عدد شهدا همان هفتاد نفر بوده است. ابو مخنف در کتابش وقتی تعداد شهدا و قاتلان آنها را به اسم نام می برد‘ تعداد آنها حدود 53 نفر شهید می شود. اسامی این شهدا بر اساس حروف الفبائی و به همراه نام قاتلان ایشان و ذکر رقم روایت ابو مخنف و صفحه آن به قرار جدول ضمیمه می باشد. ابو مخنف در جابجای مقتل الحسین افرادی را بر می شمرد که در طول مسیر امام از مکه تا کوفه به وی پیوسته اند؛ اما در مقتل الحسین چگونگی شهادت ایشان بیان نشده است. در جدول پیوست جلوی نام ایشان علامت + گذاشته شده است. باید یاد آور شد که اسم مقاله "اسامی شهدای قیام امام حسین (ع)" نامیده شده تا فراگیر باشد. زیرا می دانیم در کوفه هم افرادی نظیر مسلم بن عقیل‘ هانی بن عروة‘ عبدالله بن بقطر‘ قیس بن مسهر‘ عبدالاعلی کلبی و عمارة بن صلخب بودند که قبل از واقعه کربلا شهید شدند و نیز عبدالله بن عفیف ازدی غامدی11 که بعد از واقعه کربلا و در هنگام حضور اسرا در کوفه و پس از اعتراض به سخنان ناروای عبیدالله بن زیاد دستگیر و به شهادت رسید. تعداد ایشان جمعا 7 نفر می شود. برخی با اتکا بر فهرست اسامی یاران مسلم در کوفه آنها را در جمع شهدا جا داده اند؛ در حالیکه تفاوت زیادی میان کسانی وجود دارد که در کوفه به مسلم پیوستند و سپس او را تنها گذاشتند با کسانی که در طول مسیر مکه تا کوفه به امام پیوستند و مرگ هم میان آنها و امام حسین فاصله نینداخت. متاسفانه در کتب مقاتل بعدی اسامی شهدای قیام امام حسین به درستی ضبط نشده و گاهی اسامی دیگری از سپاه عمر بن سعد در فهرست اسامی شهدا نقل شده است که نقد و بررسی آنها در این مقال نمی گنجد. اسامی شهدای کربلا که در ذیل می آید با استفاده از کتاب قیام جاوید‘ گردانیده مقتل الحسین ابی مخنف فراهم شده است.
اسامی شهدای قیام امام حسین (ع) به نقل از مقتل الحسین ابو مخنف به ترتیب الفبائی نام شهدا
شهدائی که قبل و اندکی بعد از شهادت امام حسین (ع) در کوفه و.. شهید شدند:
ردیف
نام شهید
نام قاتل
ص مقتل
شماره روایت
1
مسلم بن عقیل
ناشناس
36
24
2
هانی بن عروة
رشید غلام ترک عبیدالله بن زیاد
37
25
3
عبد الاعلی کلبی/ بعد از مسلم
ناشناس
38
25
4
عمارة بن صلخب/ بعد از مسلم
ناشناس
38
25
5
قیس بن مسهر صیداوی/ قبل از مسلم
ناشناس
48
37
6
عبدالله بن بقطر/ قبل از مسلم
عبدالملک بن عمیر لخمی
54
43
7
عبدالله بن عفیف ازدی غامدی/ بعد از امام حسین
ناشناس
122
105
ردیف
نام شهید
نام قاتل
ص مقتل
ش روایت
1.
ابابکر بن حسین بن علی
عبدالله بن عقبة الغنوی
113
93
2.
ابو ثمامه صائدی +
ناشناس
103
86
3.
ابوبکر بن حسن بن علی
عبدالله بن عقبة غنوی
130
112
4.
ابوبکر بن علی ( در شهادتش تردید وجود دارد)
ناشناس
130
112
5.
بریر بن حضیر همدانی
کعب بن جابر بن عمرو ازدی
91
78
6.
بشیر بن عمرو حضرمی +
ناشناس
107
88
7.
جابر بن حارث سلمانی
ناشناس
108
89
8.
جعفر بن عقیل بن ابی طالب
عبدالله بن عزرة خثعمی و در روایت 112 به دست بشر بن حوط همدانی
110
91
9.
جعفر بن علی
هانی بن ثبیت حضرمی
113
93
10.
حبیب بن مظاهر
مردی از بنی تمیم
100
85
11.
حر بن یزید
ناشناس
93
81
12.
حنظلة بن اسعد شبامی
ناشناس
104
86
13.
حنفی؛ احتمالا همان سعید بن عبدالله حنفی می باشد
ناشناس
103
86
14.
حوی غلام ابوذر غفاری +
ناشناس
76
65
15.
زن کلبی (ام وهب )
رستم غلام شمر بن ذی الجوشن
98
84
16.
زهیر بن قین
کثیر بن عبدالله شعبی و مهاجر بن اوس
103
86
17.
سعد غلام عمر بن خالد
ناشناس
108
89
18.
سعید بن عبدالله حنفی +
ناشناس
75
64
19.
سلیمان غلام حسین بن علی
سلیمان بن عوف حضرمی
131
112
20.
سوید بن عمرو بن ابی المطاع خثعمی ( آخرین شهید)
عروة بن بطار تغلبی و زید بن رقاد جنبی
109-117
90-100
21.
سیف بن الحارث بن سریع
ناشناس
104
86
22.
شوذب غلام عابس
ناشناس
106
86
23.
عابس بن ابی شبیب شاکری
ناشناس
106
87
24.
عباس بن علی
زید بن رقاد جنبی و حکیم بن طفیل سنبسی
130
112
25.
عبدالرحمن بن عزرة غفاری
ناشناس
104
86
26.
عبدالرحمن بن عقیل بن ابی طالب
عثمان بن خالد بن اسیر جهنی و بشر بن سوط همدانی قابضی
110
91
27.
عبدالله بن حسن بن علی
حرملة بن کاهن
130
112
28.
عبدالله بن حسین – کودک
فردی از قبیله بنی اسد
112
92
29.
عبدالله بن حسین بن علی فرزند رباب
هانی بن ثبیت حضرمی
130
112
30.
عبدالله بن عزرة غفاری
ناشناس
104
86
31.
عبدالله بن علی
هانی بن ثبیت حضرمی
113
93
32.
عبدالله بن عمیر کلبی ( دومین شهید )
هانی بن ثبیت حضرمی و بکیر بن حی تمیمی
88و 98
74و 84
33.
عبدالله بن مسلم بن عقیل
عمرو بن صبیح صدائی و یا اسید بن مالک حضرمی
110و 131
91و 112
34.
عبدالله بن یزید بن نبیط +
ناشناس
12
5
35.
عبیدالله بن یزید بن نبیط +
ناشناس
12
5
36.
عثمان بن علی
خولی بن یزید اصبحی
113
93
37.
علی اکبر بن حسین
مرة بن منقذ بن نعمان عبدی لیثی
109
90
38.
عمر بن خالد صیداوی
ناشناس
108
89
39.
عمرو بن قرظة بن کعب
ناشناس
92
80
40.
عون بن عبدالله بن جعفر
عبدالله بن قطبة طائی نبهانی
110
91
41.
قاسم بن حسن بن علی
سعد بن عمرو بن نفیل ازدی
112
92
42.
مالک بن عبد بن سریع
ناشناس
104
86
43.
مجمع بن عبدالله عائذی
ناشناس
108
89
44.
محمد بن ابی سعید بن عقیل
لقیط بن یاسر جهنی
131
112
45.
محمد بن عبدالله بن جعفر
عامر بن نهشل تیمی
110
91
46.
محمد بن علی
مردی از قبیله بنی ابان بن دارم
130
112
47.
مسلم بن عوسجه ( نخستین شهید )
مسلم بن عبدالله ضبابی و عبدالرحمن بن ابی خشکاره بجلی
94
83
48.
منجح غلام حسین بن علی
ناشناس
131
112
49.
نافع بن هلال جملی
شمر بن ذی الجوشن
103
86
50.
نوجوانی از خاندان حسین
بحر بن کعب بن عبیدالله از قبیله بنی تیم الله بن ثعلبة بن عکابه
114
94
51.
یزید بن زیاد ( ابو الشعثا )
ناشناس
107
89
52.
یزید بن نبیط +
ناشناس
12
5
کد خبر: ۲۸۷۱۵۲
تاریخ انتشار: ۰۵ آذر ۱۳۹۱ - ۱۰:۱۲
منبع :http://tabnak.ir/fa/news/287152
+ نوشته شده در ساعت توسط اسلامي
|