تلفيق بيولوژي و مديريت

موجود زنده‌ای بنام سازمان
گفت‌وگو با دکتر سيد محمود ميرافضلي نويسند‌ه‌ي کتاب موجود زنده‌ای به نام سازمان

    -آقای دکتر لطفاً خود را معرفی کنید: بنده دکتر سید محمود میرافضلی،پزشک و یکی از کارشناسان مؤسسه تحقیقات واکسن و سرم‌سازی رازی هستم که از 17 سال پیش در این مؤسسه خدمت کرده‌ام. خطوط مختلف تولید واکسن‌های انسانی، مدیریت تولید، تضمین کیفیت و هم‌اکنون مدیریت پژوهش از سوابق مدیریتی بنده در این سازمان است. هم‌چنین به عنوان پزشک، بیش از یک دهه در زمینه طب کار در شرکت‌های مختلف مشغول به کار بوده‌ام.

    -اگر امکان دارد در خصوص کتابی که تألیف کرده‌اید توضیح دهید: در این کتاب که تألیف آن بیش از پنج سال طول کشید سعی کرده‌ام تا یک سازمان را از مراحل ابتدایی یعنی مرحله تصمیم بنیانگذاران به تأسیس یک سازمان جدید، تا مراحل انتهایی یعنی دوره مرگ با یک موجود زنده مثل انسان مقایسه کنم. برای این کار مجبور به بحث و بررسی فیزیولوژی تکوینی انسان در مقایسه با سازمان شده‌ام و ده‌ها نقطه اشتراک بین انسان و یک سازمان پیدا کرده‌ام و البته تفاوت‌هایی هم وجود دارد.

    -ایده تألیف این کتاب از کجا ایجاد شد: مشاهده برخی مشکلات در سازمان‌ها سبب ایجاد این ذهنيت در بنده شد. به عنوان مثال در یکی از شرکت‌ها دیدم که مدیریت ارشد، یکی از کارکنان دلسوز را به خاطر سوء تفاهم‌هايي خاص از شرکت بيرون کردند. این موضوع در انسان‌ها شبیه بیماری‌های خود ایمنی است که در آن سلول‌های سیستم ایمنی‌، سلول‌های خودی مثل پوست، پانکراس، مغز و ... را اشتباهاً به عنوان سلول بیگانه شناسایی و نابود می‌کنند. با بررسی بیشتر متوجه شباهت‌های کلی و زیربنایی بیشتر و بیشتری شدم. البته در کتاب‌هاي مدیریت مثل چرخه‌ي حیات سازمان‌هاي آقای دکتر ادیزس نیز به این شباهت‌ها تا حدی اشاره شده است. برای من جالب بود که از تئوری تکامل روانی آقای اریکسون یا تئوری‌های واکنش سوک خانم کوبلر رز و هرم انگیزش آقای مزلو که اصولاً برای جامعه انسانی طراحی شده بود هم‌اکنون در سازمان‌ها استفاده می‌شود، و لذا این ایده مطرح شد که دست به طراحی یک تئوری کامل و فراگیر بزنم که تمامی ابعاد تکوین سازمان را به طور کامل با یک موجود زنده در بر بگیرد.

    -اگر ایده شما درست باشد قطعاً باید شاهد ادامه بحث‌های پزشکی در کتاب‌هاي دیگر شما باشیم: بله حدس شما درست است.در جلد دوم و سوم در خصوص این سؤال که چگونه یک سازمان پیر را به دوره رشد برگردانیم توضیح می‌دهم و در دو جلد آخر مثل یک پزشک، سیستم‌های سازمان را به طور کامل با ادبیات پزشکی و شبیه به یک بیمار شبیه‌سازی کرده و بیماری‌های هر سیستم را به طور مجزا و همانند کتاب‌هاي مرجع پزشکی بررسی می‌کنم. آن چیزی که امروز در سازمان‌ها، مشکل نامیده می‌شود از دید بنده بیماری و آن مدل‌هایی که برای حل مشکلات استفاده می‌شود تحت عنوان درمان‌های دارویی یا جراحی مورد بحث قرار می‌گیرد.

    - مهم‌ترین بخش‌های جلد اول کتاب کدامست: سؤال سختی است اما بنده دوره پیری سازمان را بسیار مهم و مورد توجه می‌دانم و با توجه به اینکه تعداد زیادی از سازمان‌ها با پدیده پیری دست و پنجه نرم می‌کنند قطعاً این بخش از بحث کاربرد بیشتری خواهد داشت. البته تمامی کتاب از این نظر جالب است که تلفیق عمیقی بین بیولوژی و مدیریت در آن صورت گرفته است و یک میدان وسیع برای متخصصان مدیریت برای طراحی بهتر، شناخت مشکلات و رفع آن‌ها در سازمان‌ها با بهره‌گیری از مختصات موجود زنده فراهم شده است.

    -از کتاب شما چه برداشت خاصی در خصوص موضوع آینده‌پژوهی و آینده‌نگاری قابل استخراج است: سؤال بسیار خوبی است. به نظر من آینده‌پژوهی و آینده‌نگاری و حتی قبل از آن اصولاً تفکر، برنامه‌ریزی، مدیریت استراتژیک، بیشتر وقتی قابل اهمیت و قابل تحقق است که یک سازمان در دوره جوانی باشد. جوانی سن رقابت است و به طور معمول ما هیچ وقت نمی‌توانیم یک پیر مرد را در حال رقابت فیزیکی با جوانان ببینیم (به موارد استثنا کاری ندارم). آینده‌نگاری از یک بعد یعنی تسلط بر سرنوشت خود و نوشتن آینده سازمان مطبوع آن‌گونه که خود می‌خواهید و پیروزی بر تمامی عوامل تأثیرگذار بیرونی و درونی. پیرمردی که نمی‌تواند خود را به خوبی سر پا نگه دارد هرگز نمی‌تواند وارد میدان رقابت شود و بر آینده خود تسلط داشته باشد بلکه او همواره در معرض این خطر قرار دارد که با یک فشار کوچک نقش بر زمین شود. سازمان‌ها اگر می‌خواهند به موضوع آینده‌پژوهی و آینده‌نگاری توجه جدی نمایند قبل از هر چیز باید به فکر بازگشت خود از دوره پیری به دوران جوانی باشند و وقتی سازمان به دوره جوانی برگشت،آن‌گاه به فکر آینده‌نگاری و اجرای دقیق‌تر برنامه‌های استراتژیک باشند.

    -آیا این موضوع در خصوص تحقق چشم انداز 1404 هم صادق است: تا حدود زیادی بله. ما هم‌اکنون از یک ساختار اداری بسیار کهنه و پیر برخورداریم. سازمان‌های ما به هیچ وجه از چابکی لازم برای شرکت در رقابت‌ها برخوردار نیستند. ما اصولاً آموزشی برای این رقابت‌ها ندیده‌ایم، دارای مربیان خوبی نیستیم، از تمرینات حرفه‌ای برخوردار نیستیم و تغذیه سازمان‌ها نیز متناسب با یک سازمان قوی و حرفه‌ای در کلاس جهانی نیست. تحقق چشم‌انداز 1404 دارای یک مفهوم عمیق داخلی است: رقابت نفس‌گیر در کلاس جهانی با جوان‌ترین نظام‌های اداری جهان. به پیری و کندی سازمانی خود باید فساد اداری را نیز افزود. یک پیرمرد فاسد چگونه می‌خواهد با یک جوان آن‌هم در کلاس جهانی رقابت کند؟ از سال 1383 که چشم‌انداز 1404 نوشته و ابلاغ شد ما هنوز نتوانسته‌ایم نقشه جامع علمی کشور را بر مبنای آن به تصویب نهایی رسانده و ابلاغ نماییم. با این اوصاف تحقق چشم انداز 1404 که سهل است ما تا سال 1404 حتی قادر به تهیه و ابلاغ برنامه مربوطه نیز نخواهیم بود.

    -آیا در این کتاب به این موضوعات نیز اشاره شده است :(با خنده) البته خیر ولی مطمئناً آن چیزی که امروز ما در گوش هم نجوا می‌کنیم روزی بر فراز بام‌ها فریاد کشیده خواهد شد.

    انتشارات تيمورزاده:www.teimourzadeh.com
    سامانه پيام كوتاه برای خرید کتاب : 09352569900
    تلفن همراه نويسنده : 09122151206
    وب سايت نويسنده :‌ www.drmirafzali.ir
    قيمت  :‌5950 تومان( تخفيف ويژه جهت تعداد بالا )

منبع : http://www.iranasef.org/ShowArticle.asp?ID=2300